Temel İhtiyaç Derneği (TİDER) Başkanı Hande Tibuk, Ramazan ayı ile birlikte artan gıda talebi ve tüketimine dikkat çekerek, son kullanma tarihi (SKT) ve tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT) kavramlarının karıştırılmasının aile bütçesi ve ülke ekonomisine milyarlarca lira zarar verdiğini vurguladı.
Türkiye’de her yıl yaklaşık 26 milyon ton gıda israf edilirken, kişi başına düşen gıda israfı yaklaşık 100 kilogram seviyesinde. TİDER’e göre bu israfın büyük bir kısmı, tarih etiketlerinin yanlış anlaşılması nedeniyle hâlâ tüketilebilecek gıdaların çöpe atılmasından kaynaklanıyor. Tibuk, israf edilen toplam gıdanın üçte birinin, dünyada gıdaya erişemeyen insanların tümüne yetebileceğine dikkat çekerek, bilinçli tüketim çağrısında bulundu.
SKT ve TETT Arasındaki Fark
TİDER, gıda etiketlerindeki tarihlerin doğru anlaşılmasının önemini şöyle açıkladı:
-
Son Kullanma Tarihi (SKT): Et, süt ve süt ürünleri gibi riskli gıdalarda güvenlik sınırını ifade eder. Bu tarih geçtikten sonra ürün kesinlikle tüketilmemelidir.
-
Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT): Çoğunlukla bakliyat ve kuru gıda gibi raf ömrü uzun ürünlerde kalite önerisidir. Uygun koşullarda saklanan ürünler, bu tarihten sonra da güvenle tüketilebilir.
Ramazan’da İsrafı Önlemenin 5 Altın Kuralı
TİDER Genel Müdürü Nil Tibukoğlu, özellikle Ramazan’da gıda israfını önlemek için şu önerileri sıraladı:
-
Buzdolabınızı Düzenli Kontrol Edin: İhtiyaçlarınızı belirleyin ve alışveriş listenize sadık kalın.
-
Yakın Tarihli Ürünleri Tercih Edin: Tüketim süresi kısa ürünleri seçerek israfı azaltın.
-
Tarih Farkına Dikkat Edin: SKT ve TETT arasındaki farkı öğrenin, ürünleri hemen çöpe atmayın.
-
Doğru Saklama Koşulları: Ürünleri uygun koşullarda muhafaza ederek ömürlerini uzatın.
-
Sıfır Atık Yaklaşımı: Kalan yiyecekleri değerlendirin, kompost yapın ve israfı minimuma indirin.
Tibuk, TETT’si dolmuş ancak sağlıklı ürünlerin gıda bankaları aracılığıyla ihtiyaç sahiplerine ulaştırılabileceğini belirterek, “Etiketleri doğru okumak, milyonlarca ihtiyaç sahibine destek olmanın en güçlü yollarından biridir” dedi.
TİDER’in Etkisi
Türkiye genelinde 40 ildeki 85 gıda bankasıyla faaliyet gösteren TİDER, bugüne kadar 1 milyon 35 bin 960 kişiye gıda desteği ulaştırdı. Bu faaliyetler sayesinde 13 bin 185 ton karbon salımı engellenirken, 5 bin 284 ton ürün israftan kurtarılarak ekonomiye kazandırıldı.
TİDER, 7 Nisan 2026’da İstanbul’da düzenleyeceği **“6. Gıda Bankacılığı Zirvesi”**nde, tarımdaki kayıpların azaltılmasına yönelik teknolojik ve yapay zeka uygulamalarını da ele alacak. Ulusal ve uluslararası uzmanlar, gıda bankacılığı ve israfla mücadele alanındaki gelişmeleri paylaşacak.
