Dijital arşivleme alanında çığır açabilecek bir gelişme yaşandı. Microsoft Research bünyesindeki bilim insanları, sıradan bir cam parçasına 2 milyon kitabın verisini sığdırabilen “Silica” adlı yeni nesil depolama sistemini tanıttı. Bulgular, saygın bilim dergisi Nature’da yayımlandı.
Araştırmaya göre, bu özel cam karelerde depolanan veriler 10 bin yılı aşkın süre boyunca okunabilirliğini koruyabiliyor. Sistem, femtosaniye (saniyenin katrilyonda biri) hızında lazer darbeleri kullanarak bilgileri camın derinliklerine “voxel” adı verilen üç boyutlu pikseller halinde işliyor.
Lazer darbeleriyle atomik hassasiyet
Silica teknolojisinin temelinde ultra kısa lazer atımları yer alıyor. Bu darbeler, camın moleküler yapısında atomik düzeyde değişiklikler oluşturuyor. On femtosaniyenin bir dakikaya oranı, bir dakikanın evrenin yaşına oranına eşdeğer bir zaman dilimine karşılık geliyor.
Bu ultra hızlı lazer teknolojisi, 2023 yılında Nobel Fizik Ödülü’ne konu olan araştırmalarla da ilişkilendiriliyor. Lazerler, ışığın atom ve moleküller içindeki elektron hareketlerini gözlemleyebilecek hassasiyette odaklanabiliyor.
Lazer ışını camın içine yönlendirildiğinde, bir metrenin milyonda birinden daha küçük hacimlerde yapısal değişiklikler meydana geliyor. Böylece camın şeffaf yapısı korunurken, derinliklerine devasa miktarda veri kodlanabiliyor.
Manyetik bantlara alternatif
Geleneksel depolama yöntemleri olan manyetik bantlar ve sabit diskler zamanla bozulma riski taşırken, cam tabanlı bu sistem çok daha uzun ömürlü bir alternatif sunuyor. Isıya, neme ve manyetik alanlara karşı yüksek direnç gösteren cam depolama birimleri, özellikle uzun vadeli arşivleme için güçlü bir seçenek olarak öne çıkıyor.
Yüksek yoğunluk ve hız
Araştırma ekibi, Silica projesi kapsamında verinin kodlanması, yazılması, okunması ve hata düzeltme süreçlerini kapsayan entegre bir platform geliştirdi.
İki farklı yazım yöntemi üzerinde çalışan ekip, mikroskobik patlamalar kullanarak milimetreküp başına 1,59 gigabit gibi yüksek yoğunlukta veri depolamayı başardı. Hız odaklı ikinci yöntemde ise camın kırılma indisinde küçük değişiklikler yapılarak saniyede 65,9 megabit veri yazılabildi. Lazer ışını sayısının artırılmasıyla bu hızın daha da yükseltilebileceği belirtiliyor.
Depolamanın geleceği camda mı?
On yıllara yayılan araştırmalar sonucunda sanayiye uyarlanabilir hale getirilen ultra hızlı lazer sistemleri, veri merkezlerinin enerji verimliliği ve dayanıklılık sorunlarına çözüm sunmayı hedefliyor.
Uzmanlara göre cam depolama teknolojisi; uzun ömür, yüksek dayanıklılık ve veri güvenliği avantajlarıyla geleceğin dijital kütüphanelerinin temelini oluşturabilir.
