Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından sürdürülen restorasyon çalışmaları kapsamında, Ayasofya-i Kebir Camii’nin kuzeydoğu minaresi yeniden ayağa kaldırıldı. Uzun süredir devam eden titiz çalışmaların ardından iskelelerin sökülmesiyle süreç tamamlandı.
YÜZYILLARA UZANAN MİMARİ MİRAS
Tarihi süreçte farklı dönemlerde inşa ve onarımlar geçiren minarenin bugünkü formunun, 16. yüzyılda II. Selim döneminde şekillendiği biliniyor. Yaklaşık 65 metre yüksekliğindeki yapı; kaide, pabuç, gövde, şerefe, petek ve külah bölümlerinden oluşuyor.
DEPREM DAYANIMI İÇİN KAPSAMLI ANALİZ
2024 yılında başlatılan restorasyon sürecinde yapılan sayısal analizler, minarenin deprem dayanımının yetersiz olduğunu ortaya koydu. Bu doğrultuda bilim kurulu kararıyla üst bölümlerde kısmi söküm ve yeniden yapım, alt kısımlarda ise güçlendirme çalışmalarına ağırlık verildi.
TAŞLAR TEK TEK SÖKÜLÜP SINIFLANDIRILDI
Restorasyon öncesinde minare detaylı şekilde belgelenirken, analitik rölöve ve hasar tespit çalışmaları gerçekleştirildi. Söküm süreci kontrollü şekilde yürütülerek 411 taş ve 26 sıra basamak dikkatle ayrıştırıldı ve kayıt altına alındı.
ÖZGÜN MALZEME ÖNCELİĞİ
Çalışmalarda tarihi dokunun korunması esas alındı. Kullanılabilir durumdaki taşlar yeniden değerlendirilirken, eksik parçalar Süloğlu’ndan temin edilen malzemelerle tamamlandı.
Hasarlı bölümlerde çürütme ve tümleme işlemleri uygulanırken, yüzeylerde gerekli onarım ve güçlendirme müdahaleleri gerçekleştirildi.
MODERN TEKNLİKLERLE GÜÇLENDİRME
Minarenin genelinde hem yatay hem dikey doğrultuda paslanmaz çelik elemanlarla güçlendirme yapıldı. Böylece hem tarihi yapı korunurken hem de günümüz deprem yönetmeliklerine uygun bir statik denge sağlandı.
KÜLAH VE ALEM YENİLENDİ
Külah bölümündeki ahşap elemanlar restore edilerek yeniden kullanıma hazır hale getirildi. Kurşun kaplamalar yenilenirken, bakır alem onarılarak altın varakla kaplandı ve yerine yerleştirildi.
Ayrıca paratoner sistemi eklenerek yapı güvenliği artırıldı.
TARİHİ KİMLİK KORUNARAK GELECEĞE TAŞINDI
Uzman ekipler ve bilim heyeti gözetiminde yürütülen çalışmalar sonucunda, Ayasofya’nın kuzeydoğu minaresi hem özgün mimari karakterini koruyacak şekilde ihya edildi hem de günümüz şartlarına uygun olarak güçlendirilerek geleceğe taşındı.
Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)
