Kurumlar Vergisi Düşürülmelidir

0

Türkiye ekonomisindeki olumsuz gelişmeler, KKTC ekonomisini de maalesef etkilemektedir. Ekonomimiz küçüldükçe, maliyenin gelirleri de azalmaktadır. KKTC’deki şirket faaliyetleri maalesef son 1 yıldır çok kötü durumdadır. Kurumlar Vergisinde vergilendirme  dönemi geçmiş  takvim  yılıdır.   Bu nedenle 2019 vergi dönemindeki gelişmeleri değerlendirmek ve kapalı olduğumuz 2020 vergi döneminde daha  rasyonel öngörülerde bulunmamız gerekmektedir.

*****

Yaptığım kapsamlı araştırmada, KKTC’de bugüne kadar 22 bin 156 limited şirket kurulduğunu öğrendim.  Kurulan 22 bini aşkın şirketin sadece 5,461’i aktif durumda olduğunu belgeleyen mali hesaplarını 2019 yılı için Maliye’ye sunmuştur. 2017 ve 2018 yıllarında 7 – 8 bin civarında aktif şirket olduğunu hatırlıyorum.  KKTC Maliye Bakanlığı’na vergi beyanında bulunanların ise sadece 2,612’si vergi matrahında kar gösterip vergi ödemiştir. Vergi beyanında bulunan 5,461 şirketin 2,612’si  vergi öderken, geriye kalan 2,849 aktif şirket ise zarar beyan etmiştir. Bu durumda, zarar beyan edenlerin sayısı, vergi ödemeyi beyan edenlerin sayısından daha fazladır. 22 bin 156 kurulu şirketin sadece 5,461’i beyanda bulunmuşsa, geriye kalan 16 bin 695 limited şirketin akıbeti ne olmuştur? Kayıt dışı faaliyet mi yürütmektedir? Kayıt dışı faaliyet yürütüyorsa, bu faaliyetleri KKTC Maliyesi neden denetleyemiyor? Eğer bu şirketler sadece kurulmuş ve faaliyette değillerse, acaba neden ekonomi çarkının dışındadırlar? Her şirketin en az iki direktörü olduğu kabul edilirse, en az 34 bin kişi işgücünün dışında tutuluyor demek değil midir? Bu soruları çoğaltmak ve bunlara yanıt aramak Maliye Bakanı ve onun ekibinin işidir. Biz iktisatçılar sadece ekonomi çarkının neden iyi işleyemediğini, neden Maliye’nin kasasında para toplanamadığını sorgular, sadece önerilerde bulunuruz. Gerisi icra makamının işidir.

*****

Vergi mevzuatımıza göre Vergi Beyannamesi’nin teslim tarihi her yılın Nisan ayının son iş günüdür. Kurumlar vergisi, biri Mayıs, diğeri Ekim ayında; hesap dönemleri takvim yılı sonundan başka bir tarihe isabet eden yükümlüler için, biri beyannamenin verildiği veya verilmesi gerektiği ayı izleyen ayda, diğeri bu ayı izleyen altıncı ayda olmak üzere iki eşit taksitte ödenir. Herhangi bir vergilendirme dönemine ilişkin olarak ikmalen veya re’sen tarh edilen vergiler, tarhiyatın yapıldığı ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenir. Ancak, Kuzey Kıbns Türk Cumhuriyeti’nde kurulmuş ve tescil edilmiş bir kurumun sermayesine iştiraklerinden dolayı elde edilmiş ve Vergi Yasası kuralları uyarıca vergiye bağlı tutulmuş iştirak kazançları, Kurumlar Vergisi kapsamına girmez. Aynı zamanda, Vergi mevzuatımıza göre yürürlükteki gelir vergisi mevzuatının yatırım indirimi istisnası ile ilgili kuralları kurumlar hakkında da uygulanır.

*****

Mevzuat gereği vergi beyan eden şirketlerin Vergi matrahından önce %15 kurumlar vergisi tahsil edilir. Geriye kalan matrahtan ise %15 Gelir Vergisi Stopajı alınır. Devlet’in şirketlerden aldığı vergi oranı toplamı %23.5 eder. Bu oran küçük ada ekonomisi özelliğindeki KKTC için oldukça yüksektir. Vergi oranı çok yüksek olduğundan, vergi kayıpları hat safhaya çıkmaktadır. 10 milyar 800 milyon TL olan KKTC Bütçesi’nin mahalli gelirlerinin en az dörtte biri kayıt dışında demektir. Çare, Kurumlar Vergisi oranını düşürmektir. Parayı toplamanın daha pratik yolları bulunmalıdır.

*****

Tahsili Usul Yasası altında, kamu alacağını Devlet tahsil edememektedir. Kayıt dışılığın çok yüksek olmasının en temel nedeni, kamu alacaklarının peşine düşülmemesidir. Ya siyasi kaygılar, ya da siyasi irade gösteremeyen yönetim, kayıt dışılığın artmasına teşvik sağlamaktadır. Vergi Dairelerinde personel sıkıntısı vardır. Yetişmiş personel sayısı çok azdır. Yeni personel istihdamı yanında, mevcut personele hizmet için eğitim verilmesi, onları kurslara göndererek yetiştirmek, Maliye’nin elini daha da güçlendirecektir. En önemlisi de, Vergi’de bilişim ve teknoliji kullanımının yaygınlaştırılması gerekmektedir. Beşeri sermayenin gelişimi başarılırsa, kayıt dışı vergi sorunu da büyük ölçüde azalacak, kamu maliyesi rahatlayacaktır. Benden önermesi….

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz