Üstel“Arıcımızın yükünü hafifletiyor, üretim kapasitesini artırıyor, balımızın kalitesini ve verimliliğini ileriye taşıyoruz.”
“2023-2025 döneminde tarım ve hayvancılığa yaklaşık 6,2 milyar TL destek sağladık.”
Lefkoşa Millet Bahçesi’nde, “KKTC Arıcılığın Geliştirilmesi Kırsal Kalkınma Projesi – Kovan Dağıtım Töreni” gerçekleştirildi.
Proje, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı desteğinde; Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı Hayvancılık Dairesi ile Kuzey Kıbrıs Arıcılar Birliği iş birliğinde hayata geçirildi.
Törene; Başbakan Ünal Üstel, Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat Başçeri, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanı Abdullah Eren ve Arıcılar Birliği Başkanı Serhan Kara’nın yanı sıra kurum ve kuruluş temsilcileri ile arıcılar katıldı.
Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başlayan törende, konuşmaların ardından kovan hak ediş sertifikalarının ve arıcılık ekipmanlarının teslimi yapıldı.
Projenin birinci aşaması kapsamında, Arıcılar Birliği’ne üye ve devlete kayıtlı 170 üreticiye bin modern arı kovanı verildi.
Üreticilere, TİKA tarafından hazırlanan çantalar içinde arıcılık faaliyetlerinde kullanılmak üzere arıcılık maskesi, körük ve el demiri desteği sağlandı. Törende teslim edilen modern arı kovanları incelendi, üreticilere bilgilendirme yapıldı. Program, toplu fotoğraf çekimiyle tamamlandı.
Üstel“Modern ve polen tuzaklı arı kovanı dağıtacağız”
Başbakan Ünal Üstel, etkinliğin açılış konuşmasında, proje kapsamında devlete kayıtlı 170 arıcıya bin modern ve polen tuzaklı arı kovanı dağıttıklarını söyledi.
Arıcılara kovanların yanı sıra arıcılık maskesi, körük ve el demirinden oluşan ekipman desteği sağlayacaklarını da kaydeden Üstel, “Arıcımızın yükünü hafifletiyor, üretim kapasitesini artırıyor, balımızın kalitesini ve verimliliğini ileriye taşıyoruz” dedi.
Üstel, arıcılığa verdikleri desteği her yıl artırdıklarına dikkat çekerek, kovan başı desteği 2023 yılında 120 TL, 2026 yılında ise 400 TL’ye çıkardıklarını; ayrıca 2025 yılında 220 TL olan arı besleme desteğinin 2026 yılında 350 TL’ye yükseltildiğini anlatt.
Arıcılık sektörüne 2023 yılında 2 milyon 476 bin TL, 2024 yılında 5 milyon 75 bin TL ve geçen yıl 11 milyon 359 bin TL destek sağlandığını aktaran Üstel, 2026 yılında ise toplam desteğin 23 milyon 815 bin TL’ye ulaşmasını hedeflediklerini belirtti.
Projenin toplam değerinin yaklaşık 4 milyon TL olduğuna vurgu yapan Üstel, söz konusu desteğin yalnızca rakamlarla ölçülemeyeceğini, her kovanın yeni bir üretim alanı ve yeni bir gelir kapısı olduğunu dile getirdi.
“2023-2025 döneminde tarım ve hayvancılığa yaklaşık 6,2 milyar TL destek sağladık”
Üstel, göreve gelirken üreteni koruma sözü verdiklerini de anımsatarak, “Sözümüzün arkasında durduk. 2023-2025 döneminde tarım ve hayvancılığa yaklaşık 6,2 milyar TL destek sağladık” dedi.
Tarımsal destek bütçelerini yüzde 321 oranında artırdıklarını da kaydeden Üstel, doğal afetler ve kuraklık nedeniyle üreticiye yaklaşık 1,5 milyar TL tarım sigortası tazminatı ödediklerini, Anavatan Türkiye’den gelen suyu evlerden sonra tarım topraklarına ulaştırdıklarını, Güzelyurt’ta 15 bin ton kapasiteli, 10 milyon 500 bin dolar değerinde bir Soğuk Hava Entegre Tesisi tamamladıklarını, narenciye üreticisine yaklaşık 231 milyon TL destek sağladıklarını, hayvancılıkta arpa hibelerinden küçükbaş ıslah projelerine, süt toplama merkezlerinden organize hayvancılık bölgelerine kadar üretim altyapısını güçlendirdiklerini aktardı.
Üstel konuşmasında, “Küçükbaş süt üretimini yüzde 51 artırdık. Büyükbaş süt üretiminde yüzde 14,5 artış sağladık. Sütte soğuk zincir oranını yüzde 99,5’e çıkardık. Tescilli tohum üretimini yüzde 220 artırdık. Hayvan hastalıklarına karşı aşılama oranını yüzde 98,5’e ulaştırdık. Pestisit ve kalıntı denetimlerinde uygunluk oranını yüzde 99,4’e yükselttik” ifadelerine yer verdi.
Projenin hayata geçirilmesinde Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliğine ve TİKA’nın desteklerine dikkat çeken Üstel, projeye katkı koyan herkese teşekkür etti. Üstel, kovanların arıcılara bereket getirmesini temenni etti.
Çavuş“Bugün arıcılarımıza yeni bir gelir sağlıyoruz”
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş da, bugün arıcılara yalnızca kovan desteği vermediklerini belirterek, “Bugün arıcılarımıza yeni bir gelir sağlıyoruz. Ayrıca yeni bir ürünle birlikte aslında sürdürülebilirliği de ortaya koyuyoruz. O yüzden bu proje çok önemli” dedi.
Son dört yılda hükümetin ortaya koyduğu proaktif politikalara dikkat çeken Çavuş, iki yıl önce Devlet Üretme Çiftliği ile TİKA iş birliğinde bin küçükbaş hayvanı ilk kez hibe yöntemiyle 40 gençle buluşturduklarını anımsattı.
Çavuş, hükümetin politikaları, Anavatan Türkiye ile güçlü ilişkiler, Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliği’nin destekleri, TİKA’nın projeleri, Kalkınma ve Ekonomik İşbirliği Ofisi destekleriyle ülkede hayal edilen her şeyin yapılabileceğine vurgu yaptı.
Son yıllarda arıcılık alanındaki desteklerini düzenli olarak artırdıklarına dikkat çeken Çavuş, kovan başı destekleme tutarının yıllar içinde önemli ölçüde yükseltildiğini, arı besleme desteğinin devreye alındığını, ana arı desteğinin yeniden güçlendirildiğini, bal satış desteği ve sosyal sigorta prim desteği gibi uygulamalarla üreticinin yanında olduklarını kaydetti.
Çavuş, 2026 yılı itibarıyla kovan başı desteğinin 400 TL’ye, arı besleme desteğinin 350 TL’ye, kraliçe arı desteğinin ise 450 TL’ye çıkarıldığı bilgisini paylaşarak, toplam destek tutarının da ciddi bir artış gösterdiğini söyledi.
Çavuş, Başbakan Ünal Üstel’e, TC Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat Başçeri’ye, TİKA Başkanı Abdullah Eren’e ve tüm Bakanlık çalışanlarına koydukları katkı nedeniyle teşekkür ederek, projenin hayırlı olmasını diledi.
Eren“Lefkoşa ofisimiz, 277 projeyi bugüne kadar hayata geçirdi”
TİKA Başkanı Abdullah Eren de, TİKA’nın kuruluş sürecine ve çalışmalarına değinerek, tüm dünyada 35 bine yakın projenin hayata geçirildiğini ve dünyanın 57 ülkesinde faaliyetlerini sürdürdüğünü ifade etti.
Eren, 2019’dan bu yana da KKTC’de faaliyetlerini sürdürdüklerini belirterek, “Lefkoşa ofisimiz, 277 projeyi bugüne kadar hayata geçirdi” dedi.
Projelerin yaklaşık 30’unun tarım, hayvancılık ve ormancılıkla alakalı olduğunu dile getiren Eren, TİKA tarafından hayata geçirilen projelere de değindi.
İki etap halinde toplam 2 bin kovanın arıcılıkla uğraşan kişilere verileceğini söyleyen Eren, kovanların özelliklerini de anlattı.
Kendileri için önemli olanın üretim ile istihdamı artırmak, üreticinin emeğine değer katmak ve yerel imkanları hayata geçirmek olduğunu ifade eden Eren, projede emeği geçenlere teşekkür etti.
Eren, TİKA olarak yerel üretimin desteklenmesiyle alakalı her türlü projeyi desteklemeye devam edeceklerini dile getirdi.
Kuzey Kıbrıs’ın haksız bir şekilde uzun yıllardır izolasyona ve ambargoya maruz kalmış bir ülke olduğunu söyleyen Eren, KKTC vatandaşlarının yapacağı her türlü çalışmayı desteklemenin boyunlarının borcu olduğunu kaydetti.
Kara“Arıcılığı geliştirmek adına atılmış önemli bir adım”
Arıcılar Birliği Başkanı Serhan Kara da, ülke arıcılığı ve üreticileri açısından anlam taşıyan bir destek projesinin daha hayata geçirilmesinin mutluluğunu yaşadıklarını söyledi.
Kara, bu desteğin arıcılığı geliştirmek ve üretim gücünü artırmak adına atılmış önemli bir adım olduğunu dile getirdi.
Kara, Arıcılar Birliği olarak Kıbrıs balının değerini artırmak, üreticilerin gelirini yükseltmek ve arıcılığı ülkenin güçlü sektörlerinden biri haline getirmek için kararlılıkla çalıştıklarını kaydetti.
Bu hedeflere tek başlarına ulaşmalarının mümkün olmadığını belirten Kara, üreticinin üretmeye devam edebilmesi için devletin ve ilgili kurumların desteğinin büyük önem taşıdığını belirtti.
Başbakan Ünal Üstel’in direktifleri ve Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş’un sektöre gösterdiği ilgi ve katkılar sayesinde, son dört yılda Kuzey Kıbrıs arıcılığında önemli bir ilerleme kaydettiklerini belirten Kara, “Sağlanan desteklerle koloni varlığımız yüzde 40 oranında arttı” dedi.
Kara, “Dört yıl öncesine kadar ülkemize her yıl ithal bal gelirken, bugün arıcılığımız kendi ayakları üzerinde durabilecek bir noktaya ulaştı ve ithal bala olan ihtiyacımız önemli ölçüde azaldı” ifadesine yer verdi.
Bu süreçte, Anavatan Türkiye’den sağlanan destek programlarına arıcılık sektörünün de dahil edildiğini belirten Kara, projenin hayata geçirilmesinde emeği geçenlere teşekkür etti.
